Aşırı Düşünme (Ruminasyon) Nedir?
Bazen bir konuşmayı saatlerce düşünürsün: “Bunu söylemeseydim keşke”, “Acaba yanlış mı anladı?”, “Başka türlü davransaydım ne olurdu?”...
Bazen de henüz yaşanmamış bir olayın bütün kötü ihtimallerini kafanda kurarsın. Düşündükçe çözüm bulacağını sanırsın. Ama bir süre sonra aynı yerde döndüğünü fark edersin.
Sağlıklı düşünmek karar vermene yardımcı olur. Aşırı düşünmek ise karar vermeni zorlaştırır, enerjini tüketir ve harekete geçmeni geciktirir.
Aşırı düşündüğünü nasıl anlarsın?
Şunları sık sık yaşıyorsan zihnin aynı döngünün içinde kalıyor olabilir:
- Geçmişte yaptığın bir hatayı tekrar tekrar düşünmek
- Bir konuşmanın her detayını analiz etmek
- Henüz yaşanmamış olayların kötü sonuçlarını hayal etmek
- Karar verirken sürekli fikir değiştirmek
- Her şeyden tamamen emin olmadan harekete geçememek
- Düşünmekten yorulmana rağmen zihnini durduramamak
Neden bu kadar çok düşünürüz?
Aşırı düşünmenin altında hata yapma korkusu, kontrol ihtiyacı ve kendine güvenememek vardır.
Mükemmeliyetçilik
Mükemmeliyetçi biri hata yapmamak, yanlış anlaşılmamak ve yanlış karar vermemek ister. Bu yüzden başlamadan önce her şeyi düşünür. Biraz daha hazırlanır, biraz daha emin olmak ister.
Geçmişte yaşananlar
Daha önce incindiysen, aynı şeyi tekrar yaşamamak için her detayı önceden görmek isteyebilirsin. Zihnin aslında seni korumaya çalışır ama sürekli tetikte olmak seni korumaktan çok yormaya başlar.
Belirsizlik ve Kendine Güvenememek
Zihin belirsizliği sevmez. Kendine güvenmek ise yanlış karar verdiğinde dağılmayacağına güvenmektir. Kendine güvenmediğinde her seçimi tekrar tekrar sorgularsın.
Düşünce döngüsünden nasıl çıkabilirsin?
Öncelikle kendine şunu sor:
Sor Kendine:
“Bu düşünce beni bir çözüme götürüyor mu, yoksa aynı korkunun etrafında mı dönüyorum?”
Cevap ikincisiyse düşünmeye devam etmek yerine küçük bir adım belirle: Bir telefon görüşmesi yap, bir mesaj gönder, kararını yaz veya on dakika çalış. Zihni en çok rahatlatan şey bazen küçük bir harekettir.
Aklındakileri yazmak da işe yarayabilir. Kâğıdı ikiye ayır:
- Gerçekten bildiklerim
- Kafamda kurduklarım
Düşünmekten Harekete Geçmeye
Aynı düşüncelerin içinde kalmak seni tembel yapmaz. Çoğu zaman sadece yanlış yapmaktan fazla korktuğunu gösterir. Hazırladığım mini e-kitap, zihnindeki karmaşayı biraz daha net görmen ve beklemek yerine küçük bir adım belirlemen için hazırlandı.
Kendi "Yol Haritanı"
Keşfetmeye Hazır mısın?
Bu makalede okudukların sadece bir başlangıç. Kendi haritandaki kör noktaları ve potansiyelleri masaya yatıralım.